Behic Ak

Behiç Ak 1956’da Türkiye’nin Karadeniz sahilindeki Samsun şehrinde doğdu. Tanınmış bir karikatürist, ve yazardır. Aynı zamanda belgesel film yönetmenliği de yapmıştır.

İstanbul Yıldız Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesinde mimarlık eğitimi aldı.  Mimarlık eğitimi, insana, toplumsal yaşama ve dünyaya ilişkin derin bir kavrayış ve farkındalık geliştirmesine yardımcı oldu. İnsana, doğaya, kentsel mekãna, nesnelere; kısacası bizi çevreleyen her şeye karşı farklı bakış açısını mizahi ve sorumluluk sahibi bir tarzda çok yönlü olarak verimine yansıttı.

Behiç Ak  1982’den bu yana Cumhuriyet Gazetesi’nde Kim Kime Dum Duma başlığı altında günlük bant karikatürler çiziyor. Karikatür kitapları Türkiye ve Almanya’da yayımlandı. Karikatürleri Türkiye’nin birçok şehrinin yanı sıra Hollanda, İsviçre ve Almanya’da sergilendi.

Ak 1986’dan bu yana çocuk kitapları yazıyor ve resimliyor. Yeni okumaya başlayanlar için resimli öykülerin yanı sıra çocuk romanlarıyla da büyük bir koleksiyona sahip. Ak’ın felsefi altyapılarıyla dikkati çeken ve sürekli olarak tekrar baskıları yapılan 37’den fazla çocuk kitabı GÜNIŞIĞI KİTAPLIĞI tarafından yayımlanıyor. Resimli öykülerinden 6 kitaplık bir koleksiyonu CAN ÇOCUK yayınlarında bulunan yazarın yalnızca Türkiye’de değil  Japonya, Kore, Almanya ve Çin’de de resimli kitapları yayımlandı, yayımlanıyor. Yetenekli ve başarılı bir karikatürist olarak, illüstrasyonları da öyküleri kadar güçlü, renkli ve birbirlerini büyük bir uyumla tamamlıyor.

Resimli öykülerinden bazıları Japonya’nın GAKKEN, FUKİANKAN SHOTEN, KAGYUŞA gibi tanınmış yayınevleri tarafından ilk kez Japonya’da yayımlandı. Japonya’da en çok satan Türk yazarı. Kitaplarının yanı sıra, Mau Mio Mi isimli çizgi öyküsü bir yıl boyunca GAKKEN yayınevi tarafından basılan Yoiki No Gakhuşu dergisinde yayımlandı.

Behiç Ak, Türkiye’nin birçok ilinde ve yurtdışında Almanya’nın Stuttgart, Münih, Berlin , ABD’nin  New York, Kıbrıs’ın Lefkoşa (?), Yunanistan’ın Atina, İsviçre’nin Zürih, Belçika’nın Antwerp ve Hollanda’nın Amsterdam kentlerinde devlet tiyatroları ve özel tiyatrolar tarafından sahnelenen ve uluslararası olarak en tanınmışı FAY HATTI olan, tiyatro oyunları yazdı ve Mitos Boyut’tan çıktı. Yayımlanmış diğer oyun kitapları: İmaj Katili, Tek Kişilik Şehir, İki Çarpı İki, Bina, Ayrılık, Hastane, Küçülecek Yer Kalmadı, Benim Küçük Küresel Köyüm, Newton Bilgisayardan Ne Anlar

1994 yılında yapıp yönettiği “Türk Sinemasında Sansürün Tarihi – Siyahperde” adlı belgesel film aynı yıl Ankara Film Festivali’nde “En İyi Belgesel” ödülünü kazandı.

  1. sanat yılı olan 2012’de çevre ve mimarlık konularında karikatürleri, kitapları ve oyunları yoluyla sergilediği tutarlı duruşuyla TMMOB Mimarlar Odası tarafından verilen Mimarlığa Katkı Başarı Ödülü’ne değer görüldü. Aynı yıl Günışığı Kitaplığı, çocuklara ilişkin bant karikatürlerinden derlenmiş bir seçkiyi sanatçının 30. yılını taçlandıran bir albümde topladı.

2019’da Behiç Ak için Ankara’da Çankaya Belediyesi Zülfü Livaneli Kültür Merkezi’nde de eserlerinden örneklerin yer aldığı geniş bir sergi açıldı.

Behiç Ak dünyanın en önemli çocuk edebiyatı ödüllerinden olan Astrid Lindgren Anma Ödülü’ne 2014 ve 2021 yıllarında, Hans Christian Andersen ödülüne ise 2022 yılı için aday gösterildi.

ÖDÜLLER

  • 1991 Gazeteciler Cemiyeti Karikatür Ödülü
  • 1996 Gazeteciler Cemiyeti Karikatür Ödülü
  • Bina – 1993 Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülü
  • Türk Sinemasında Sansürün Tarihi – Siyahperde – 1994 Ankara Film Festivali, En İyi Belgesel Film Ödülü ve Kültür Bakanlığı Özel Ödülü
  • Ayrılık – 1996 Afife Jale Ödülleri, “En iyi Yazar” Cevat Fehmi Başkut Özel Ödülü
  • Tek Kişilik Şehir – 2003 Afife Jale Ödülleri Cevat Fehmi Başkut “En iyi Yazar” Özel Ödülü
  • 2004 Ankara Sanat Kurumu “En iyi Yazar” Ödülü
  • 2010 İki Çarpı İki oyunuyla En İyi Yazar ödülü, X. Lions Tiyatro Ödülleri
  • 2012 TMMOB Mimarlar Odası Mimarlığa Katkı Başarı Ödülü
  • 2014 Astrid Lindgren ödülüne aday gösterilmiştir.
  • 2014 yılında “Yaşasın Ç Harfi Kardeşliği!” adlı romanı Ankara Üniversitesi ÇOGEM “en iyi roman” ödülünü aldı.
  • 2014 yılında “Yaşasın Ç Harfi Kardeşliği!” adlı romanı ÇGYD ( Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği) “en iyi roman” ödülünü aldı.
  • 2016 yılında “Kim Kime Dum Dum”a adlı köşesiyle karikatür dalında Sedat Simavi ödülüne layık görüldü.
  • 2016 Sedat Simavi Karikatür Ödülü
  • 1994’te çektiği Türk Sinemasında Sansürün Tarihi – Siyahperde adlı belgesel film çalışması aynı yıl Ankara Film Festivali’nde “En İyi Belgesel Film” ödülünü kazanmıştır.
  • 2012’de, Karikatürleri, Yazıları, Oyunları ve çevre ve mimarlık konularındaki tutarlı duruşuyla TMMOB Mimarlar Odası Mimarlığa Katkı Başarı Ödülü’ne layık görülmüştür.
  • 2026 Nedret Gürcan Edebiyat Ödülü.
  • 2026 Muhsin Ertuğrul Emek Ödülü (Tiyatro yazarlığı)